عبد الحي حبيبى
495
تاريخ افغانستان بعد از اسلام ( فارسى )
و وزن آن 8 / 52 گرين باندازهء 3 / 1 انچ است ، روى سكه تصوير شاه نيم تنه نقش شده كه در گوشش گوشواره است ، و بر كلاهش بالاى پيشانى ماه نو ديده مىشود ، و پيش رويش نپكى ملك و عقب او كلمه شاه نوشته است . بر پشت همين سكه در وسط آتشگاه است كه بر دو طرف آن دو فرشته به نظر مىآيد ، و بالاى سر آنها عراده رسم شده ، و اين سكه در موزهء كلكته است . « 1 » اما سكههاى برخى از شاهان كابل به تفصيل ذيلست : 1 - سپاله پتى ديوا : سكه مدور سيمين 54 گرين اندازه 8 / انچ - روى سكه گاو در رفتار به طرف چپ - بالاى آن به زبان و رسم الخط هندى : سرى سپاله پتى ديوا - بر پشت سكه : پادشاه بالاى اسپ سوار است و نيزه را در دست راست گرفته و پيش روى او كلمه ( گرا ) بهندى نوشته شده . 2 - سامنته ديوا : سكه مدور سيمين به وزن 2 / 51 گرين و اندازه 8 / انچ - روى سكه مانند سكهء سابق - پشت سكه : مانند سكهء سابق ولى درينجا پشت سر شاه كلمه ( بهى ) نوشته است مسكوكات مسى اين شاه مانند سكههاى سيمين اوست . 3 - از همين پادشاه سكهء مدور سيمين به وزن 7 / 30 گرين و اندازه 78 / انچ - روى سكه : فيلى ايستاده و پايين آن نام سرى سامنته ديوا نوشته - بر پشت سكه : شير با دم تاب داده . 4 - ونكه ديوا : سكه مدور سيمين مانند سكه نمبر 3 داراى شكل فيل و شير به وزن 6 / 31 گرين و اندازهء 75 / انچ - روى سكه : فيل و نام سرى ونكه ديوا - پشت سكه : تصوير شير . 5 - خودويكه : سكه مدور سيمين ، به وزن 7 / 49 گرين و اندازه 47 / انچ - بر روى سكه گاو با نام سرى خودويكه - و بر پشت آن آدم سوار منقوشست . « 2 » درين مسكوكاتيكه در حوالى ظهور اسلام در افغانستان رواج داشت ، زى و لباس
--> ( 1 ) - سالنامه كابل 1317 ش ، صفحه 337 ببعد بحوالت فهرست مسكوكات موزيم كلكته جلد دوم . ( 2 ) - همين سالنامه